Burak Sefa Alpsoy

Hayatımızın her noktasında bir şekilde karşımıza çıkmaya başlayan, haberlerde, sosyal medyada, Youtube videolarında, makalelerde ve hatta günlük sohbetlerimizde bile yapay zeka, nesnelerin interneti ve blockchain gibi teknolojileri konuşur olduk, bunların etkileri hayatımızı direkt veya dolaylı olarak görülmeye başladı bile. Bu teknolojiler logaritmik bir artışla hayatımızın bir parçası olmaya devam edecek, basit bir sorunda bile, youtube videosunda anlatılanları yemek tarifi izler gibi takip edip, uygulayarak herkesin çözebileceği günler yaşıyoruz.

Bu yazıda bahsettiğim teknolojilerden birini, nesnelerin interneti, namı değer IOT’yi (Internet of Things) sizlerin günlük veya iş hayatınızdaki sorunlarınızda nerelerde kullanabileceğinizi hayal etmeniz için basitçe açıklamaya çalışacağım.

Nesnelerin internetinde temel olarak fiziksel nesnelere gömülü sensörler ve hareket sistemleri, kablolu ve kablosuz ağlar aracılığıyla birbirine bağlanır”

IoT çok eski temellere dayanmıyor gibi gözükse de 1800 yıllarının sonunda başlayan ve nesnelerin interneti konusu ile çokça karıştırılan makine öğrenmesi temellerine dair çalışmalar aynı zamanda IoT nin temelleri olarak da görülebilir.

• 1832 yılında Rusya’da Baron Schilling tarafından bir elektromanyetik telgraf yaratıldı ve 1833’te Carl Friedrich Gauss ve Wilhelm Weber, Almanya’nın Göttingen kentinde 1200 m mesafeden iletişim kurmak için kendi kodlarını icat ettiler.

• 1844 yılında Samuel Morse, ilk mors kodlu halka açık telgraf mesajını “Tanrı neyi yarattı?” olarak Washington’dan Baltimore’a gönderdi.
• 1926 yılında Nicola Tesla bir röportajda kablosuz bağlantı mükemmel bir şekilde uygulandığında, tüm dünya devasa bir beyne dönüştürülecek demiştir.
• 1964 yılında Marshall McLuhan elektrikli medya aracılığıyla, şehirler de dahil olmak üzere önceki tüm teknolojilerin bilgi sistemlerine dönüştürüleceği bir dinamik oluşturuyoruz demiştir.

• 1974 yılında aslında çok şey borçlu olduğumuz TCP / IP protokol ortaya çıkmaya başlamıştır.
• 1989 yılında gelmiş geçmiş en büyük devrim olan internet ağına erişmemizin temeli olan World Wide Web Tim Berners-Lee tarafından öneriliyor.

• 1990 yılında ilk IoT cihazı olarak da kabul edilen internet üzerinden açılıp kapatılabilen bir ekmek kızartma makinesi John Romkey tarafından Ekim ’89 INTEROP konferansı için geliştirildi.

• 1991 yılında ilk web sayfası Tim Berners-Lee tarafından oluşturuldu
• 1997 yılında IoT teknolojisinin en önemli bileşenlerinden  biri için Paul Saffo’nun ileri görüşlü makalesi yayınlanıyor “Sensörler: Yeni Bilgi Teknolojileri Yenilik Dalgası”
• 1998 yılında inTouch adında, MIT’de bir proje Scott Brave, Andrew Dahley ve Profesör Hiroshi tarafından geliştirilmiştir. inTouch dokunma yoluyla kişilerarası iletişimin yeni biçimlerini keşfetme projesidir. https://vimeo.com/44537894
• IoT için en önemli yıllardan biri 1999, Nesnelerin İnterneti terimi, Auto-ID Center’ın yönetici müdürü Kevin Ashton tarafından ortaya atılmıştır. Neil Gershenfeld, Nesneler Düşünmeye Başladığında adında kitabında benzer şeyler hakkında konuşuyordu.

• 2000 yılında, LG ilk İnternet buzdolabı planlarını duyurdu.
• 2003 – 2004 Cooltown, Internet0 ve Disappearing Computer girişimi gibi projeler bazı fikirleri uygulamaya çalışıyor ve Nesnelerin İnterneti terimi ilk kez kitap başlıklarında görünmeye başlıyor.
• 2005 yılında Birleşmiş Milletler Uluslararası Telekomünikasyon Birliği ITU konuyla ilgili ilk raporunu yayınladığında IoT başka bir seviyeye ulaştı. “Bilgi ve iletişim teknolojileri dünyasına yeni bir boyut eklendi: herhangi bir zamanda, herhangi bir yerden herkes için bağlantı, artık her şey için bağlantıya sahip olacağız. Bağlantılar çoğalacak ve tamamen yeni bir dinamik ağ ağı oluşturacak – Nesnelerin İnterneti “
• 2008 – 2009 resmi olarak nesnelerin interneti teknolojisi doğdu. Akıllı telefonların, tablet PC’lerin vb. büyümesine atıfta bulunularak 2010 yılında İnternet’e bağlı cihaz sayısı 12,5 milyara çıkarılırken, dünyanın insan nüfusu 6,8 milyara çıkarak, tarihte ilk kez kişi başına 1’den (tam olarak 1.84) fazla cihaz.

• 2008, ABD Ulusal İstihbarat Konseyi, Nesnelerin İnternetini 2025’e kadar ABD çıkarları üzerinde potansiyel etkileri olan 6 “Yıkıcı Sivil Teknolojiden” biri olarak listeledi.
• 2010: Çin Başbakanı Wen Jiabao, IOT’yi Çin için kilit bir endüstri olarak nitelendiriyor ve bu alanda büyük yatırımlar yapmayı planlıyor.

Tarihi olarak nesnelerin interneti bugünlere nasıl geldi kısa bir hikayesiydi bu, şimdi hayal etme kısmına gelelim. Nesnelerin interneti RFID sistemleri, sensörler, internet ağı, görüntü işleme, sunucu – storage teknolojileri gibi çeşitli alanların gelişiminden dolaylı olarka etkilenmektedir. Şuan tasarlamaya çalıştığım IoT projelerinde de sık sık yaşadığımız karmaşıklık da bu dallı budaklı yapıdan geliyor aslında. Bu tarz bir proje için çalışırken bu projeden fayda görecek iş birimleri, bilgi teknolojileri birimleri ve projenin alanına bağlı iş güvenliği birimi, idari işler vb gibi ekiplerin de dahil olması gerekiyor.

Eğer sadece kişisel amaçlarınızla da benim gibi IoT teknolojisini kullanmaktan keyif alıyorsanız bile içine girdiğinizde çok farklı alanlarda en azından temel bilgileri bilmeniz gerektiğini göreceksiniz. Örneğin kitap okumaktan sonra yataktan kalkıp, odanın ışığını kapatmak her zaman zor gelmiştir, bunun için standart bir kullanıcı olarak çeşitli markaların hazır IoT teknolojisiyle geliştirilmiş elektrik anahtarlarını alıp hemen takabilir veya aşağıdaki linkteki videoyla başlayarak kendi sisteminizi kurmaya başlayabilirsiniz.

Geçtiğimiz yıllarda en keyif aldığım sunumlarımdan birini Kayseri’de bir iftar öncesi 10 dk olarak yapmıştım, Kayseri’de yaşayan insanların ilgisini çekebilecek konularda gerçekleştirilmiş IoT projelerini anlatmaya başladım sunuma, ardından işte IoT tam olarak şuan beyninizde canlanan ben o zaman bizim evdeki – şirketteki şu sorunu böyle çözerim dediğiniz fikri gerçekleştirecek teknoloji demiştim.

Nesnelerin interneti size iş yerinizde iş kazalarını minimize etmenize, kalp krizi geçirdiğinizde direkt olarak ambulans çağıran, tehlikeli bir gaz ortaya çıktığında bunun bilgisini istediğiniz yere veren ve aynı zamanda sizin haberiniz bile olmadan başka bir sistemle konuşarak havalandırmayı çalıştırarak sizi bu gazdan zehirlenmekten kurtaran, arabanız eve yaklaştığında otomatik olarak kombiyi çalıştıran ve hatta yatağınızda yatarak üşengeçlik yaparak odanın elektriğini kapatmanızı sağlayan bir teknolojidir. GERİSİ TAMAMEN SİZİN HAYAL GÜCÜNÜZ.