Burak Sefa Alpsoy

hayal edenden hallice

recent posts

about

  • Uygulama Performansı İzleme (APM) Nedir ve Neden İhtiyacınız Var?

    Uygulama Performansı İzleme (APM) Nedir ve Neden İhtiyacınız Var?

    Uygulama Performansı İzleme (APM) Nedir ve Neden İhtiyacınız Var?

    Uygulama Performansı İzleme (APM), adından da anlaşılacağı gibi, uygulamanızın çeşitli yönleriyle performansını izleme sürecidir.

    Bir kullanıcı uygulamanızda oturum açtığında, cihazlarına yalnızca bir web sayfasının yüklenmesi için bile, sorunsuz ve hızlı bir deneyim sağlamak için eşzamanlı olarak çalışması gereken çok sayıda sahne arkası bileşeni vardır. Bunlar, ağ bileşenlerini, yazılım bileşenlerini ve donanım bileşenlerini (ör. web sunucularınız, API’leriniz, veritabanlarınız, dosya sistemleriniz vb.) olabilir. Tüm bu farklı düzeylerde uygulama performansınızı manuel olarak takip etmek bunaltıcı olabilir.

    Instana gibi APM araçları, kuruluşların gerçek zamanlı olarak uygulama performansının ayrıntılı bir analizini almasına olanak tanır. Bu, sunucu istekleri, yanıt süreleri, zaman alıcı yöntemler, hatalar ve bunların temel neden analizleri ve daha pek çok şey hakkında kritik bilgileri içerir – anlaşılması ve sorun gidermesi kolay bir şekilde önünüze sunulur.

    Bu performans analizleri, kaynak tahsislerini optimize etme ve etkin maliyet düşürme hakkında birçok değerli bilgi sağlarken, uygulamanızda potansiyel olarak başarısız olabilecek diğer sorunları, kullanıcı herhangi bir şeyin yanlış olduğuna dair sorun yaşamadan ortaya çıkarır. APM araçları, uygulamanızın bir bütün olarak içinde neler olup bittiğine dair kuş bakışı sunmanın yanı sıra, uygulamanızın performansını farklı gerekçelerle ölçen belirli metriklerde size puan verir.

    İstek oranları, yanıt süreleri, sunucu yükü, CPU ve bellek kullanımı, uygulama verimi, sunucu sağlık durumu ve çok daha fazla ölçümler sağlayarak kuruluşların uygulamalarının performansını veya hatalarını neyin tetiklediğini anlamalarını sağlar.

    Uygulamanızdaki performans darboğazlarını, bellek eksiklerini, aşırı yoğunluğu, yavaş veritabanı sorgularını, boşa harcanan yürütme döngülerini ve çok daha fazlasını gün ışığına çıkarır ve belirlemenize yardımcı olur.

    Bu nedenle APM araçları, sorunları daha hızlı çözmede, kesintileri önlemede, performansı artırmada, iş ve geliri artırmada ve müşteri etkileşimlerini anlamada uzun bir yolu hızlıca sizin için kısaltabilir.

    Uygulamalarıyla ilgili geliştiricilere ve kuruluşlara APM çözümünün ne kadar yardımcı olabileceğini  anlamak için IBM Instana APM çözümünün bazı yaygın kullanım durumlarına bakalım:

    # Use Case 1- İşverenlerin mükemmel çalışanları bulmasına yardımcı olmak

     PathMotion, potansiyel işe alımları bir kuruluştaki çalışanlara bağlayan bulut tabanlı bir yetenek edinme ve işveren markası platformudur.

    Adaylar, işe alım sürecinde belirli bir işletme ve şirket kültürü hakkında daha fazla bilgi edinmek için platformu kullanır. Bu, doğru yeteneği seçen olumlu bir aday deneyimi yaratır.

    Yeni pazarlara açılmak için operasyonlarını ölçeklendirmeye ihtiyaç duyan PathMotion’ın izlenebilirlik yolculuğu, şirket içi, bir uygulamanın modernleştirilmesi ve taşınmasından Google Cloud Platform (GCP) ve Google Kubernetes Engine (GKE) üzerinde mikro hizmetler oluşturmaya ve dağıtmaya geçişle başladı. PathMotion, kapsayıcı mikro hizmetlerin yeni keşfedilen hızına ve karmaşıklığına ayak uydurabilecek eşit derecede modern bir çözümüne ihtiyaç duyuyordu.

    PathMotion, sanal makinelerinin yaklaşık %10’unu ortadan kaldırmayı başardı. Azaltılmış bağlantı noktası sayısı PathMotion’ın başka yerlerde daha fazla kaynak dağıtmasına yardımcı oldu. Şirket daha fazla kapasiteye ihtiyaç duyduğunda Instana, kaynakların zorlandığı konusunda bir uyarı vererek PathMotion’ın GCP’de saniyeler içinde yeni hizmetler başlatmasına olanak tanır.

    GCP altyapısını sürekli olarak koruma ihtiyacından kurtulan PathMotion, CI/CD ardışık düzenlerini geliştirmeye daha fazla zaman ayırabilir. Artık geliştiricilere yamaların, performans iyileştirmelerinin ve yeni PathMotion özelliklerinin geliştirilmesini ve dağıtımını hızlandırmak için ihtiyaç duydukları araçları sağlamaya odaklanabilir. Bu, geliştiricileri çalışmaları konusunda heyecanlandırıyor ve becerilerini şirketin yararına esnetmeye hevesli hale getiriyor.

    • PathMotion platformunu kullanan işverenlere sağlanan fayda:

    %200 nitelikli başvuru sayısında artış

    • Instana’nın PathMotion altyapısına etkisi:

    %10 sanal makinelerin sayısı ortadan kaldırıldı

    https://www.ibm.com/case-studies/pathmotion/

    # Use Case 2- Dijital sağlık asistanınızla tanışın

    Vivy, Instana’yı kullanarak sağlık bilgilerine her yerde, her zaman erişim sağlar

    Sağlık, veri güvenliği, tasarım ve kullanılabilirlik konularında deneyime sahip lider bir Alman sağlık teknolojisi şirketi olan Vivy, sanal bir sağlık asistanı geliştirdi. Apple iOS ve Android platformlarında kullanılabilen bu güvenlik açısından zengin mobil uygulama, kullanıcılarına her yerden, her zaman erişimle kendi sağlıklarının sorumluluğunu üstlenmelerini sağlar.

    Bunu dijital sağlık kaydınız olarak düşünün, kişisel hasta bilgilerinize erişmenizi sağlamanın yanı sıra doktorlarınız ve sigorta sağlayıcılarınızla iletişim kurmanıza olanak tanır.

    Vivy’nin hastalar ve sağlık hizmeti sağlayıcıları arasında bir aracı olması nedeniyle, uygulamanın her zaman kullanılabilir olması hayati önem taşımaktadır.

    Bu yüksek beklentiyi karşılamak için Vivy, bulutta yerel, mikro hizmet tabanlı uygulamalar çalıştırıyor. Vivy’nin sanal sağlık yardımcısı platformu, Docker kapsayıcılarıyla Kafka çalıştıran bir Amazon Web Services Elastic Compute Cloud (EC2) ortamında çalışır. Bir bulut altyapısı kullanmak, Vivy’nin nispeten küçük bir geliştirici ekibiyle verimli bir şekilde çalışmasına olanak tanır. Ortam şu anda 14 mikro hizmet çalıştıran dokuz EC2 ana bilgisayarından oluşmaktadır.

    Vivy’nin başarısı, müşterileri için kusursuz bir deneyime bağlıdır. İster yavaş istekler ister hatalı hizmetler olsun, Vivy verilerin 120.000 kullanıcısına ulaşması için gereken sürede gecikmeyi göze alamaz. Vivy’nin uğraştığı devasa veri hacmi, zaman alıcı, manuel süreçlere girmeden kapasite ihtiyaçlarını belirlemeyi zorlaştırdığından, bu yüksek beklentiler kolayca karşılanmıyor.

    Uygulama saniyede 200 milyondan fazla istek alarak popülerlik kazanmaya devam ederken, Vivy’nin geliştiricileri bazı hizmetlerin yavaş çalıştığını fark etti. Sık değişiklik ve dağıtımlarla Vivy’nin uygulama hizmetlerini stabilize etmesi ve optimize etmesi gerekiyordu. Temmuz 2019’da Vivy, Instana®’ya döndü.

    “ Instana’dan önce, bir hata üretime girerse, geliştiricilerin temel nedeni bulması ve sorunu kalıcı olarak düzeltmesi üç güne kadar sürebilirdi. Instana ile, temel neden hakkında anında bilgilendiriliriz ve sorunu üçte bir veya daha kısa sürede çözebiliriz. “  Kirill Merkushev Head of Backend, Vivy

    Instana, son derece dinamik ve karmaşık, mikro hizmet tabanlı uygulamaları izlemek için tasarlanmıştır. Neredeyse hiç zaman harcamadan Instana, tüm uygulama isteklerini izleyebildi, hizmet bağımlılıklarını anlayabildi ve olayları ilişkilendirerek Vivy’nin hizmetin bozulmasına karşı önlem alabilmesini sağladı.

    Diğer mobil uygulama geliştiricileri için ne gibi tavsiyeleri olduğu sorulduğunda, Merkushev şöyle diyor: “Kendi izlemenizi oluşturmayın veya açık kaynaklı araçlarla zamanınızı boşa harcamayın. Instana bize huzur veriyor ve Instana’yı kullanmanın sonucu, sanal sağlık asistanımızın çok memnun kullanıcıları.”

    • Vivy uygulaması şunları elde etti:

    Saniyede 200 dan fazla milyon istek karşılayabilme

    • Vivy, Instana’yı kullanarak ortalama onarım süresini (MTTR) azalttı:

    %66 , 3 günden 1 güne kadar veya daha az

    https://www.ibm.com/case-studies/vivy/

    APM çözümleri hakkında detaylı görüşme, kurumunuzdaki benzeri uygulamalarınızda hızlıca çözümlere dair demo görmek için benimle iletişime geçebilirsiniz.

    buraksefa@gmail.com

  • Süreç Madenciliği şimdi daha önemli!

    Süreç Madenciliği şimdi daha önemli!

    Process Mining (Süreç Madenciliği) nedir?

    Bu yazımda pandemi süreciyle kurumlar içerisinde önemi daha da artan süreç yönetimi, dijitalleşme taleplerini karşılayan bir terime Süreç madenciliği ( Process Mining) konusuna kısaca değineceğim.

    Öncelikle sözlük tabirini hatırlayalım, Süreç Madenciliği ( Process Mining), dijital dönüşümü yönlendirmek ve yatırım getirisini artırmak için kritik iş süreçlerini keşfetmek ve analiz etmek için vizyoner ve akıllı bir çözümdür.

    Burak olarak ben öğrenme sürecinde ve sonrasında şöyle tanımlamayı sevdim; değerli verilerimizi ve iş akışlarımız her geçen gün artıyor ve bu verilerin ve akışlar iç içe git gide daha karmaşık yapılar oluşturuyor, bu karmaşa BT (Bilgi Teknolojileri) sistemlerimizin birbiriyle konuşması, akışların düzenlenmesi ve optimize edilmesi gerekiyor. Süreç madenciliği BT sistemlerindeki bu veri ve akışları dijital ayak izlerine göre analiz eden ve optimize eden bir çözüm.

    Daha gayri resmi bir tabirle iş zekâsı size dijitalleşme haritanızı gösterirken süreç madenciliği ne yöne gitmeniz gerektiğini anlatan bir navigasyondur.

    Hepimiz şirketlerimizde çalışırken aslında esas iş birimizi anlatırız çünkü şirkette değil o iş biriminde çalışıyoruzdur, bu bir satış, operasyon ekibi, üretim planlama ekibi veya müşteri ilişkileri birimi vs. olabilir. Biz kendi işimize yoğunlaşmış çalışırken şirketimizin üretkenliği bu iş birimlerimizin bir arada ne kadar etkili ve bağlı çalıştığıdır. Dolayısıyla süreç madenciliği çözümünü şirketinizde uygun noktalarda konumlandırma ve uygulama bu iş akışları ve verilerle çalışan iş birimlerinin kararları ile ilerler, BT çözümlerinizle çalıştığından BT ekibi kontrol ve yönetiminde iş birimlerinin çalışması ile uygulanır.

    Bir süreç madenciliği projesi temel olarak aşağıdaki adımları takip ederek gerçekleştirilir:

    • Süreçlerinizi keşfetmek
    • Sorunlu veya geliştirilmesi gereken noktaların tanımlanması
    • Simüle edilmesi, ( Dijital bir sistem ikizi ile simülasyon)
    • İzlenmesi ve optimize edilmesi.

    Bu iyileştirmeler en etkili noktalardaki birkaç adımla başlayıp sürekli bir geliştirmeye imkan sağlar.

    Ne tür iç geliştirme arıyoruz?

    • Temel performans gösterisi ( Başarılı bir iş için temel göstergeler nelerdir? Bu göstergeleri izlemek ve geliştirme nasıl mümkün olabilir?)
    • Verimsiz noktalar ( Sorunlu veya tıkanmaya sebep noktalar nelerdir? Çalışanlar en çok nerede zaman harcıyor?
    • Hatalar ( En çok hata görülen noktalar, regülasyonlara uygun olmayan süreçler nelerdir?)
    • Fırsatlar

    Bir süreç madenciliği projesi adımlarından görev madenciliği (Task Mining) kısmından da kısaca bahsedeyim.

    Görev madenciliği, kullanıcıların hareketlerini takip ve kayıt etme, bağlamların tanınması (OCR) ve görev madenciliği potansiyelinden yararlanmak ile gerçekleşir, süreç madenciliği ile tamamen entegre edilebilir ve çalışanların çokça zamanını alan verimsiz süreçlerin ortadan kalkmasını sağlayabilir.

    Örnek bir senaryoya bakalım:

    Satın alma departmanının direkt bir etkinliği olmadan ödenecek hesapların sayısı nedir?

    Analiz sonucunda ilişkili bir satın alma siparişi olmayan 1625 fatura tanımlar, ve toplam rakamı 14.565 USD dir. Satın alma departmanının bu satın alma siparişi olmayan faturalara dahil edilmemesi kurum için önemli bir tasarruf ve standardizasyon sağlayacaktır. Bu sayede süreçlerde %40 bir zaman kazanımı ve standardizasyon ile %5 nakdi kazanç olabileceği ön görülüyor.

    Bu proje sonucu direkt matematiksel kazanımlar şu şekilde:

    12700 USD X %40 * %5 = 254.000 USD

    Bir de dolaylı olarak kazanımlar olacaktır, onlar zaten kafanızda belirdi diye tahmin ediyorum J

    IBM Process Mining çözümü hakkında:

    IBM Process Mining çözümü  ise tüm bu anlattığım faydaları ve çok daha fazlasını bağlı çalışabilecek RPA, Blueworks ve BAI gibi çözümleri ile hızlı ve etkili olarak projelerinizi gerçekleştirme imkanı sunuyor.

    Siz de kurumlarınızda bir süreç madenciliği projesi gerçekleştirmek için benimle iletişime geçebilirsiniz, yetkin iş ortakları ve IBM çalışanları ile projelerinizi görüşebiliriz.

  • Watson IoT Platform – LPWAN

    Watson IoT Platform – LPWAN

    In this article I’d like to talk about Watson IoT platform and LPWAN Technology.

    Article is divided 3 main points,

    Firstly I will talk about Fundamentals for IoT – LPWAN

    Second, we will look at IBM Watson IoT Platform

    And finally I will show you some use cases of Watson IoT platform

    Let’s start with “ What is IoT? It will be good to remember fundamentals of IoT before other parts.

    This is really good explanation which I use in my other articles too. “IoT consists of structures where devices can share data with the center and can take action with the analysis of the data obtained.”

    Graph 1

    Graph 1 clearly shows connected devices in World since 2012 till 2020, there are lots of graphs which tries to explain same point with this, for example in 1950 only 5000 devices were connected and in 2020 the number is .30 billion More than 100 billion devices will be connected in 2050 regarding to some researches.

    Graph 2

    In the graph 2 you can see market share of IoT systems, especially industrial IoT and agriculture iot systems are most common trends around the World right now.

    Now, lets move on components of IoT, software and cloud take special part of this kind of projects but IoT hardware also should be chosen and planned in detail.

    • Sensors ( Temperature, Humidity, Distance, Voice etc.)
    • Microchips and programmable devices ( NodeMCU ESP8266, Ardunio etc.)
    • Network systems ( GSM, Wi-Fi, LoRaWAN etc.)
    • Central systems ( Watson IoT Platform etc.)
    • Analyze – Report applications
    • Front end devices to take action

    Sensors are starting point because data mostly comes from sensors like temperature and humidity.

    Microchips and programmable devices are parts of IoT Projects like Notebooks in our jobs. There are various devices like Node MCUs, Ardunio etc.

    Network is another important parts as you can imagine, but network systems also should be chosen according to Project. We talk about details.

    Central system like Watson IoT Platform is heart of Internet of things Project.

    Analyze and reports are goals of projects.

    Also you can add front end devices to take actions like closing a door or shut down of system which Works at high degrees.

    As I mentioned before network system should be chosen based on Project.

    Graph 3

    Local are network is most common one which has well standards in building but which is expensive and causes poor battery life.

    Cellular network is our every thing thanks to mobile phones and has high data rate but still expensive to use in IoT projects.

    Come up of LPWAN Technology changed age of IoT because it can work with low power and it is really cost effective solution.

    5G, operates at frequencies of about 28 GHz and 39GHz. This is considerably higher than 4G networks, which use about 700 MHz-2500 MHz frequency to transfer information.

    To help with the features that 5G Ultra Wideband promises, including potentially supporting 1 million devices per square kilometer LPWan Works in 868 MHz or 902 MHz bands,

    Graph 4

    Graph 4 is a sample architecture of an LPWAN system. Devices are connected to gateway, than LoraWAN Gateway. Finally system can reach central system securely with  https protocol.

    Graph 5

    In the 5th graphic you can compare some of network Technologies.

    Advantage of LPWAN is its working frequency because it can work in frequencies like 868 Mhz or 902 Mhz which are close to radio frequencies.

    This is also another topic which should be explained in a detailed article, it has lots of features and details.

    So that brings us main subject of article,

    Watson iot platform has large scalable and secure ecosystem for connecting all kind of devices directly or through gateway.

    What can Platform do for us?

    Device Management

    Using device management service, you can perform device actions like rebooting or updating firmware, receive device metadata, or perform bulk device addition and removal.

    Responsive, scalable connectivity

    Platform uses the industry-standard MQTT protocol to connect devices and applications.

    MQTT is designed for efficient exchange of data, TO and FROM devices in real-time.

    Secure Communication

    Securely receive data from and send commands to your devices. Platform do this using MQTT with TLS to secure all communication between your devices and IBM service.

    MQTT: The Message Queuing Telemetry Transport is a network protocol that transports messages between devices

    TLS: The TLS protocol encrypts internet traffic of all types. The most common is web traffic; you know your browser is connected via TLS if the URL in your address starts with “https,” and there’s an indicator with a padlock telling you the connection is secure,

    Data lifecycle management

    As well as having access to real-time data coming from your devices, you can choose to store data for a period, allowing you to have access to historical and real-time data for your devices.

    We can sum platform in 3 different services,

    • Connection
    • Analytics
    • And Blockchain Service,
    Graph 6

    Connection service is responsible for device connectivity, management and data management

    Analytics service Works on data visualization, Pre-built models and, AI driven insights

    Blockchain service provides transaction transparency and trusted credentials, this is also some another topic which we can talk in different article thanks to Blockchain Technology

    With platform you are able to use third part applications, create solutions and have a dashboard for your system

    I want to shortly talk about analytics service, it is one of main points in IoT Technology after industry 4.0 because earlier iot systems were mostly used for automation systems. Now, we are able to talk AI driven IoT which brings us self decision of system.

    With analyze of data from IoT you create smart areas which provides more effective RTO and RPO times. For example, in a shipyard Project we were working, self decision of system was really important because if worker is a dangerous situation and there is no one close to worker. System should be able ask help from central Office or even call for an ambulance if needed.

    Graph 7

    Let’s move to use cases

    Our first use case is Poseidon Project, they were looking for a smarter irrigation system and by developing low-cost iot enabled soid measuring system Poseidon Project achieved to help farmers to pick most effective times to irrigate.

    Graph 8

    Second use case is providing new link from customers to warrantee services,. With a projects using Watson IoT platform 70% decrease expected in customer service call time,

    50% reduction projected in service and parts provision costs

    Reduce in IT costs with cloud-based hosting and solution as a service delivery

    Graph 9

    So that brings us to end of article, we looked at

    • Fundamentals of IoT
    • Watson IoT platform and
    • Some use case.

    IoT’s border is your imagination, you can create your own IoT system for Daily or business life.

  • Nesnelerin interneti teknolojileri iş sağlığı ve güvenliğinde devrim yaratabilir!

    Nesnelerin interneti teknolojileri iş sağlığı ve güvenliğinde devrim yaratabilir!

    İşlerimiz kimliklerimizin ayrılmaz bir parçası ve hayatımızın her noktasını direkt veya dolaylı olarak etkileyen bir parçamız. İş sağlığı ve güvenliği ise birazdan basitçe bahsedeceğim risk grupları vb. durumlara göre farklılık gösteren ancak bir şekilde sahip olduğumuz en değerli şeylerden, sağlığımızı etkileyen bir konu. Yüksek risk grubundaki işlerde çalışırken yaşanabilecek bir patlama vb. durumdan tutun, masa başı çalışırken uzun vadede yaşanacak bir ergonomik soruna kadar çok farklı etkileri olabilir.

    Benim gibi İş müfettişi bir babanın oğlu olarak büyüdüyseniz çevrenizdeki çalışan insanlarda her an bu konuda yapılan hatalar dikkatinizi çekebiliyor, ağır bir nesneyi kaldırırken doğru eğilmemekten, bir bina inşaatında koruma sistemleri olmadan yüksek bir alanda çalışmaya kadar çeşit çeşit hatalar görüyorsunuz.

    Babamla yaptığımız tartışmalara göre özellikle yüksek risk grubundaki işlerde ve bizim gibi bana bir şey olmaz demeyi seven bir millette iş güvenliği ancak teknolojiyi kullanarak alınan önlemlerle minimize edilebileceğini çok savunmuşumdur. J

    Sektördeki her çalışan için iş sağlığı ve güvenliği çok önemlidir çünkü tüm çalışanlar güvenli ve korumalı bir ortamda çalışmak ister. Sağlık ve güvenlik, hem çalışanların hem de işverenlerin sağlığını geliştirmek için tüm endüstriler için kilit faktördür. Çalışanın korunmasını sağlamak şirketin görevi ve ahlaki sorumluluğudur.

    Sabah iş için evinden ayrılan her bir kişi ( bugünlerde uzaktan çalışanlar için evde bile iş güvenliği kuralları konuşulmaktadır) , akşamları sağlıklı bir şekilde evine dönmelidir. Sevdiklerinizin asla eve dönmeyeceğini hiç hayal ettiniz mi? Ya da meydana gelen bir olay nedeniyle hastanede olduğuna dair bir telefon mu alıyorsunuz? Bu düşünceler sadece tüylerimizi diken diken eder. Güvenli bir çalışma ortamı yaratmanın önemli olmasının tek nedeni budur.

    Peki iş güvenliğinde bu makalede kısaca bahsedeceğim Nesnelerin interneti teknolojisi nedir? Bu konuda farklı yorumlarda bulunduğum şu makaleleri de okumanızı tavsiye ederim :

    Nesnelerin İnterneti sizin hayal gücünüz kadardır..

    Tarım’da Nesnelerin İnterneti

    Nesnelerin interneti tekrar kısa bir özetle, cihazların merkezle, kendi aralarında veri paylaşabildiği ve elde edilen verilerin analizi ile aksiyon alabilen yapılardan oluşur.

    Türkiye’de İş sağlığı ve güvenliği

    ILO tarafından yapılan tanıma göre, iş sağlığı ve güvenliği her türlü işte çalışanların fiziksel, ruhsal ve sosyal yönden tam iyilik durumlarının korunması ve geliştirilmesi, çalışma şartlarından ötürü çalışanların sağlıklarının yitirilmesinin önlenmesi, çalışma sırasında sağlıklarını olumsuz yönde etkileyecek faktörlerden korunmaları, onların fizyolojik ve psikolojik yapılarına uygun bir işe yerleştirilmesi ve bunun sürdürülmesini, özetle işin çalışana, çalışanın da işe uygunluğunun sağlanmasını amaçlar.

    Ülkemizde ise, hala silikozis, kurşun, civa, arsenik zehirlenmesi gibi geleneksel iş sağlığı sorunları tam çözülmemişken, aynı zamanda yoğun bilgisayar kullanımı ve duruş bozukluklarına bağlı kas iskelet hastalıkları, işsizlik, iş güvencesinin olmaması, uzun süre çalışma, ücret yetersizliği gibi pek çok psikososyal sorun ve denetimsiz kimyasal kullanımının tetiklediği alerjik hastalıklar gibi yeni sorunlar da karşımıza çıkmaktadır. Bu süreç dolayısıyla ülkemizin iş sağlığı ve güvenliği çalışanları hem gelişmiş ülkelerin iş sağlığı ve güvenliği çalışanlarından hem de geri kalmış ülkelerin çalışanlarından çok daha fazla çalışmak, daha fazla araştırma yapmak zorundadır.

    Ülkemizde yürürlükte olan 6331 sayılı iş kanununa göre iş kazası, İşyerinde veya işin yürütümü nedeniyle meydana gelen, ölüme sebebiyet veren veya vücut bütünlüğünü ruhen ya da bedenen engelli hâle getiren olay olarak tanımlanır. Bu tarz kazalar, çalışan, işveren vs. tüm bileşenleri direkt veya dolaylı olarak maddi – manevi olarak etkilemektedir.

    Aşağıdaki görsellerde Ülkemizde gerçekleşen iş kazalarına dair bazı istatiksel değerleri görebilirsiniz. İş kazaları da yapılan çalışmalar ve önlemlere rağmen, çeşitli sebeplerle artış göstermeye devam ediyor.

    Kaynak: SGK İstatistiklerinden hareketle MMO tarafından hazırlanmıştır.
    Yukarıdaki grafikte 1997’den itibaren 22 yılın iş kazası sayıları verilmektedir.

    Kaynak: SGK İstatistiklerinden hareketle MMO tarafından hazırlanmıştır.

    Kaynak: SGK İstatistiklerinden hareketle MMO tarafından hazırlanmıştır.

    Kaynak: SGK 2018 Yılı İstatistiklerinden hareketle MMO tarafından hazırlanmıştır.

    İş güvenliğinde Nesnelerin interneti

    Nesnelerin İnterneti (IoT), mobil saha iş gücünün etkili bir şekilde uzaktan izlenmesini sağlayarak endüstriyel iş sağlığı ve güvenliğinde önemli gelişmeler sağlıyor.. Bu devrim niteliğindeki IoT çözümlerini desteklemek için Düşük Güçlü Geniş Alan Ağlarının (LPWAN) sağlam, ölçeklenebilir ve uygun maliyetli bağlantı gücüne ihtiyacınız var.

    LPWAN hakkında detaylı bir yazıyı yakında paylaşacağım.

    Çok Yönlü Saha Bağlantısı bir Ön koşuldur

    Muazzam bir potansiyelin ortasında, iş sağlığı ve güvenliği çözümleri için IoT’nin uygulanmasındaki önemli bir zorluk, uygulanabilir saha bağlantısı bulmaktır. Şantiyeler, fabrikalar, tersaneler ve yer altı madenleri gibi birçok yüksek riskli endüstriyel iş yeri, zorlu çalışma alanı, ağır fiziksel engeller ve geniş alanlar ile karakterize edilir. Bu düşmanca koşullar gölgeleme, zayıflama, kırılma ve yansımaya neden olarak etkili sinyal yayılımını engeller.

    Kilometrelerce geniş bir menzil ve derin bir bina penetrasyon yeteneği sağlayan LPWAN, coğrafi olarak dağınık, yapısal olarak yoğun endüstriyel kampüsler için çok yönlü bir iletişim çözümü sunar. Ultra düşük güç tüketimi aynı zamanda daha uzun pil ömrü sağlar ve LPWAN’ı giyilebilir cihazlar ve çevresel sensörler gibi pille çalışan IoT cihazlarını bağlamak için pratik bir çözüm haline getirir.

    Kapsama ve güç tüketiminin yanı sıra, IoT İş sağlığı ve güvenliği için en iyi LPWAN çözümü, mükemmel Hizmet Kalitesi, ölçeklenebilirlik ve mobil iletişim sunacaktır.


    İş Güvenliğinde yaşanan zorlukların boyutu (Kaynak: International Labor Organization)

    Nesnelerin internetiyle devrim niteliğinde fark yaratacak iş sağlığı ve güvenliği faydalarının bir kaçı aşağıdaki şekildedir:

    1. Daha Hızlı Acil Müdahale

    Çalışanların yaşadığı kritik olaylar anında komuta merkezine bildirildiği için, tahliye ve kurtarma faaliyetlerini hızlandırmak için önceden belirlenmiş, otomotize edilmiş süreçler yürürlülüğe girebilir. Örneğin, bir işçi yüksekten düşerse veya aniden bayılırsa, tıbbi yardımların zamanında gönderilmesi için güvenlik kontrol merkezinde uyarılar tetiklenir. Benzer şekilde, atmosferik gaz seviyeleri tolere edilen eşiği aşarsa veya yakın bir patlama tespit edilirse, çalışanlar derhal bilgilendirilir ve tehlike altındaki alanlardan tahliye edilir. Hatta yapay zeka ve endüstri 4.0 ile otomasyon istemlerinden farklı olarak bu uyarı hem kontrol merkezine gönderilip, hem de paralelde en yakın ve en hızlı ulaşabilecek ambulans sistem tarafından çağırılıp, uygun sağlık merkezi tespit edilip direkt oraya yönlendirilebilir. Nesnelerin interneti teknolojisini de dolaylı olarak geliştiren ve endüstri 4.0 konusunda eksik anlatılan en önemli noktalardan birisi tam olarak bu örnekteki gibidir, endüstri 4.0 ile hedeflenen yapay zeka vb teknolojiler sayesinden sistemlerin sadece uyarı mekanizması değil, en çok farklı değişkenleri değerlendirip, en uygun kararı almasıdır.

    2. Çalışanların sağlığını, zindeliğini ve üretkenliğini iyileştirmek

    Çalışma ortamlarında iyileştirilmiş görünürlük ayrıca CO2, radyasyon, gürültü, ısı veya nem gibi zorlu koşullara uzun süre maruz kalmanın önlenmesine yardımcı olur. Sensör verileri, yöneticilerin çalışanlarının karşılaştıkları herhangi bir yorgunluk, dehidrasyon veya bitkinlik belirtisine dikkat etmelerini sağlar ve böylece gerektiğinde onları bir dinlenme molası vermeye teşvik eder. Aşırı eforun en aza indirilmesi yalnızca genel üretkenliği artırmakla kalmaz, aynı zamanda yaralanma, kaza ve kronik hastalık riskini de azaltır.

    İşçilerin tek başına çalıştığı alanlarda yaşanabilecek iş kazaları da bu tarz sensörler ile direkt aksiyona dönüştürülebilir.

    3. Gelecekteki olayların teşhisi ve önlenmesi

    Reaktif yanıtların ötesinde, büyük alan sensörü verileriyle beslenen tahmine dayalı analitik, tehlikeleri önceden tahmin etmeye ve önlemeye olanak tanır. Bir tehdit tespit edilirse, bu alanlarda operasyon yasaklanacak veya aksilikleri önlemek için önleyici tedbirler alınacaktır.

    Aynı şekilde, durum izleme ve öngörücü bakım, pompalar ve boru hatları gibi kritik varlıkların arızalarını en aza indirir. Bu nedenle, gaz kaçağı patlama riski azaltılabilir. Uzaktan izleme ile, kullanımda olmayan ancak hala çalışan ağır makineler, kapatmalar için tanımlanabilir. Bu, ekipman kazalarını atlamaya ve verimliliği artırmaya yardımcı olur.

    İş sağlığı ve güvenliği konusunda yapılabilecek en doğru çalışmalar da bu konuya yönelik olacaktır, kazaları olmadan önce önlemek maddi – manevi kazançlar sağlayacaktır. Bu alanda yapılacak yatırımlar her şeyden önemli olan insan sağlığını korumanın yanı sıra işte sürdürülebilirlik ve iş aletlerinin verimliliğini sağlayarak masraftan ziyade kazanç sağlayacaktır.

    Nesnelerin interneti bileşenleri

    İşçi sağlığı izleme

    Giyilebilir cihazlar, IoT’nin giderek yaygınlaşan bir parçasıdır ve benzersiz bir güvenlik fırsatı sunar. Bu giyilebilir cihazlardaki sensörler, vücut ısısı, nabız ve terleme gibi fizyolojik sinyalleri ölçebilir. Bu ölçümler bir çalışanın aşırı ısınmaya yakın olduğunu gösteriyorsa, IoT cihazı bir mola vermeleri için onları uyarabilir.

    Benzer şekilde, giyilebilir cihazlar tekrarlanan hareketleri algılayabilir, hatta duruş ve tekniği algılayabilir ve çalışanları olası ergonomik sorunlara karşı uyarabilir. Kas-iskelet sistemi bozuklukları tüm iş yeri yaralanmalarının % 33’ünü oluşturduğundan, bu uyarı sistemleri vazgeçilmez olabilir. Giyilebilir teknoloji geliştikçe, bu sensörlerin tespit edebileceği potansiyel riskler genişleyerek hepsini daha kullanışlı hale getirir.

    Çevresel sensörler

    İş sağlığı ve güvenliği için IoT teknolojileri sadece çalışanları değil, çevrelerindeki ortamı da izler. Madenler veya şantiyeler gibi açık hava işyerleri, çalışanları tehlikeye atabilecek çeşitli çevresel faktörleri içerir. IoT sensörleri, çalışanları bu tehlikelere karşı uyarmak için aşırı sıcaklıkları, gelen sert hava koşullarını ve daha fazlasını algılayabilir.

    Hareket izleyiciler, kaygan zemin veya dengesiz zemin gibi tehlikeli bir alana yaklaştıklarında çalışanları uyarabilir. Benzer şekilde, ağır makinelerdeki sensörler, işçilerin çok yaklaştığını algılayabilir ve onları uyarabilir veya makineyi kapatabilir. Böyle bir cihaz, tarihsel olarak ele alınması zor bir sorun olan dikkati dağılmış çalışanlardan kaynaklanan kazaları azaltacaktır.

    Uzaktan erişim ve kontrol

    Sensörler, IoT şemsiyesi altındaki tek teknoloji veya iş sağlığı ve güvenliği için geçerli olan tek teknoloji değildir. IoT ayrıca çalışanların cihazlara uzaktan, bazen 10 kilometreden daha uzak bir mesafeden erişmesine ve kontrol etmesine olanak tanır. Fiziksel yakınlığın insanlar için tehlikeli olabileceği durumlarda, bu avantajı gözden kaçırmak zordur.

    Depolarda çalışanlar, yüksek raflardaki ürünleri kendilerine ulaşmadan kontrol etmek için IoT sistemlerini kullanabilir. İnşaat işçileri, kendilerini riske atmadan iş sahalarını tehlikeleri araştırmak için dronları kullanabilir. IoT teknolojisi, geleneksel robotik teknolojisinin faydalarını genişleterek onları daha erişilebilir ve birlikte çalışabilir hale getirecektir.

    Nesnelerin interneti teknolojileri iş sağlığı ve güvenliğinde devrim yaratabilir

    IoT cihazlarının tesis çapında bir ölçekte uygulanması önemli bir yatırımı temsil eder, ancak değerli bir yatırımdır. Bu teknolojilerin önlediği işyeri yaralanmaları ve işte sürdürülebilirlik, IoT sistemi sahipliğinin ömür boyu masraflarından çok daha fazlasına mal olacaktır. Bu yeterli değilse, çalışanların sağlığını ve refahını korumak her türlü bedele değer.

    IoT hala gelişmeye devam eden bir teknoloji ve önünde yıllarca ilerleme var. Bu cihazlar her geçen gün daha uygun fiyatlı ve kullanışlı hale geliyor ve giderek daha önemli bir güvenlik avantajı sunuyor.

    Özetlemek gerekirse iş sağlığı ve güvenliği konunun uzmanları tarafından ince detaylarına kadar çalışılan, çıkabilecek olumsuz sonuçları %99,9.. devreden oranıyla her ekstra çalışma ile minimize edilebilecek bir uzmanlık alanı, teknoloji hayatımızın her noktasına gitgide artan bir ivmeyle artan etkisi bu alana da etki etmesi kaçınılamaz. Nesnelerin interneti ise her an değeri artan, günlük yaşamımızdan tutun işlerimize kadar yaşam konforu ve yeni kolaylıklar sağlayan bir teknoloji. Bu tarz bir proje terzi usulüyle kişi ve kurum özelliklerine göre şekillendirilmeli.

    Kullanılacak sensörlerden, entegrelerden ve haberleşme sisteminden tutun, arka planda bu verilerin işlenmesi, saklanması ve analizi için yapılması gereken çok detaylı çalışmalar var. Bu tarz bir projede en önemli nokta başlamak benim tecrübelerime göre, çünkü projenin her anında geliştirip, detaylandırmak mümkün.

    Son olarak beğendiğim bir başarı hikayesi videosuyla yazıma son veriyorum 🙂

  • Tarım’da Nesnelerin İnterneti

    Tarım’da Nesnelerin İnterneti

    BM Gıda ve Tarım’ Organizasyonuna( UN Food and Agriculture Organization) göre, Dünya’nın artan nüfusunu beslemek için, 2050 yılında dünyanın 2006’da olduğundan % 70 daha fazla üretmesi gerekecek . Tarım arazilerinin daralması ve sınırlı doğal kaynakların tükenmesi sonucunda tarımda verimi artırma ihtiyacı kritik hale geldi. Tatlı su ve ekilebilir topraklar gibi doğal kaynakların sınırlı mevcudiyeti ve çeşitli temel ürünlerde yavaşlayan verim, sorunu daha da kötüleştirmiştir. Tarım endüstrisi üzerindeki bir başka engelleyici endişe, tarımsal işgücünün değişen yapısıdır. Azalan tarımsal işgücünün ve verim ihtiyacı gibi problemlerin bir sonucu olarak, tarım uygulamalarında internet bağlantı teknolojik çözümlerinin benimsenmesi tetiklendi.

    IoT çözümleri, yüksek verim, karlılık ve çevrenin korunmasını sağlayarak çiftçilerin arz talep açığını kapatmalarına yardımcı olmaya odaklanmıştır. IoT teknolojilerine dayalı akıllı tarım, yetiştiricilerin ve çiftçilerin atıkları azaltmasına, kullanılan gübre miktarından çiftlik araçlarının yaptığı yolculuk sayısına kadar üretkenliği artırmasına ve su, elektrik vb. gibi kaynakların verimli kullanılmasına olanak tanır.

    IoT:

    Chazların merkezle, kendi aralarında veri paylaşabildiği ve elde edilen verilerin analizi ile aksiyon alabilen yapılardan oluşur.

    IoT, çok sayıda sensör, yazılım, ağ içeren farklı yapı taşlarından ve diğer elektronik cihazlardan oluşur. Ayrıca verileri daha etkili hale getirir. Genel mevcut IoT teknolojileri piyasa yapısı, Aşağıdaki Şekil’de sunulmuştur. Pazarın çoğunluğu akıllı şehirlere ve endüstriyel IoT’ye odaklanıyor.

    2012’den 2020’ye kadar bağlı IoT cihazlarının sayısı:

    IoT’nin sağladığı pek çok fayda vardır, ancak diğer yandan da bazı zorlukları vardır. Güvenlik ve gizlilik, IoT’nin geliştirilmesinde karşılaşılan en kritik konulardır.

    IoT Sistemlerinde Haberleşme

    IoT, aslen farklı amaç için geliştirilen pek çok haberleşme teknolojisi kullanır, GSM, LTE, Bluetooth, Wi-Fi ancak aynı zamanda birçok teknoloji ve ağ özellikle IoT’de kullanılmak üzere tasarlanmıştır. Bunlar örneğin SigFox, LoRaWAN, IEEE P802.11ah (düşük güç Wi-Fi), Dash 7 Alliance Protokolü 1.0, RPMA, nWave (Quinnell, 2015). IoT kullanımı için özel olarak tasarlanmış ağlar arasında ana karakteristik düşük enerji tüketimidir

    Aşağıdaki görsel LoRaWAN (LoRa Alliance, 2016) teknolojisini kullanan IoT ağının topolojisini temsil etmektedir.

    LoRaWAN, tarımsal uygulamalarda yaygındır, çünkü geniş kapsama alanı ve düşük güç tüketimi sağlar.

    LoRaWAN, tarımsal uygulamalarda yaygındır, çünkü geniş kapsama alanı ve düşük güç tüketimi sağlar.

    Türkiye’de Tarım

    Örnek olarak aşağıdaki tabloda Türkiye’de iki farklı şehirde üretilen organik tarım ürünlerine dair istatistikler bulunmaktadır, tabloda görüldüğü üzere Üretim alanı artışı 8 – 10 kat olduğu alanlarda üretim miktarı aynı oranda artmamaktadır.

    https://www.tarimorman.gov.tr/Konular/Bitkisel-Uretim/Organik-Tarim/Istatistikler

    Tarım ’da IoT – Akıllı tarım

    IoT’nin tarımı iyileştirebileceği yol:

    • Akıllı tarım sensörleri tarafından toplanan veriler, örn: hava koşulları, toprak kalitesi, mahsulün büyüme ilerlemesi vs. Bu veriler, genel olarak işletmenin durumunu ve ayrıca personel performansını, ekipman verimliliğini vb. izlemek için kullanılabilir.
    • Süreçler üzerinde daha iyi kontrol ve sonuç alarak daha düşük üretim riskleri. Üretim çıktılarını öngörebilme yeteneği, daha iyi ürün dağıtımını planlamanıza olanak tanır. Ne kadar mahsul hasat edeceğinizi tam olarak biliyorsanız, ürününüzün satılıp – satılmayacağından emin olabilirsiniz.
    • Verimliliği, üretkenliği, zaman ve maliyetleri düşürmek için de nesnelerin interneti teknolojisi kullanılması gerekmektedir.
    • Gelecekteki farklı faktörlerin neden olacağı olası gıda kaynakları eksikliğini önlemek için, verimli tarım üretimi nüfusumuz için bir zorunluluktur
    • Üretim üzerindeki artan kontrol sayesinde maliyet yönetimi ve atık azaltma.
    • Süreç otomasyonu yoluyla artan iş verimliliği. örn. sulama, gübreleme veya haşere kontrolü.
    • Gelişmiş ürün kalitesi ve hacimleri. Üretim süreci üzerinde daha iyi kontrol sağlayın ve otomasyon yoluyla daha yüksek ürün kalitesi ve büyüme kapasitesi standartlarını koruyun.

    İlk faktör nüfus artışı, , ikincisi iklim değişikliği sorunlarıyla bağlantılıdır,

    Önemli mahsullerin veya bazı alanların veriminde bir azalmaya neden oluyor, hatta tarım üretimi için uygunsuz hale geliyor.

    Üçüncü olarak gıda atığı sorunu özellikle gelişmiş ekonomiler için en büyük sorunlardan biridir, mevcut tarım alanlarının % 28’inden fazlası gıda atıkları için ayrılmıştır.

    Mahsuller ve tarım alanları hakkında çeşitli veriler toplanabilir ve izleme, potansiyel hastalıkların önceden tespiti için kullanılabilir. Toprak ve besin maddelerinin izlenmesi tarımsal üretim süreçlerini rasyonelleştirecek ve Akıllı sulama sistemleri kullanılabilecek bölgeler su tasarrufu sağlar.

    Tarımsal üretimde IoT Teknolojilerinin verimli bir şekilde uygulanmasıyla bağlantılı bazı sorunlar vardır. Farklı algılama ve izleme teknolojileri geliştirilmeli ve çiftçilere daha iyi bir eğitim verilmelidir.